4392 Views
Updated On: 13-Feb-2023 05:39 AM
परमपरगत कृषी विकास योजना (पीकेव्हीजे) चे उद्देश क्लस्टर-आधारित दृष्टीकोन स्वीकारून आणि पीजीएस प्रमाणपत्र देऊन सेंद्रिय
परमपरगत कृषी विकास योजना हे राष्ट्रीय मिशन ऑफ सस्टेनेबल कृषी (एनएमएसए) प्रकल्पाच्या माती आरोग्य व्यवस्थापन (एसएचएम) उपक्रमाचा सर्व या कार्यक्रमाचा उद्देश क्लस्टर-आधारित दृष्टिकोन अवलंबून आणि पीजीएस प्रमाणपत्र या योजनेद्वारे शेतकर्यांना सेंद्रिय शेती तंत्रांकडे जाण्यास प्रोत्साहित करण्याचा इच्छा आहे, जे केवळ पर्यावरणीय शेतकच नव्हे तर “परमपरगत कृषी विकास योजना” शेतकऱ्यांना सेंद्रिय शेतीच्या पद्धती अवलंबून घेण्यास, मातीचे आरोग्य आणि उत्पादकता सुधारण्यासाठी आणि पीजीएस प्रमाणपत्र प्रक्रियेद्वारे निश्चित केलेल्या या योजनेचे अंतिम ध्येय भारतातील टिकाऊ शेतीच्या वाढीस मदत करणे, शेतकर्यांना दीर्घकालीन कार्यक्षमता आणि
परमपरगत कृषी विकास योजनाचे अनेक अपेक्षित परिणाम आहेत, यासह:
“परमपरगत कृषी विकास योजना” च्या अंमलबजावणीमध्ये खालील चरणांचा समावेश असेल:
क्लस्टर दृष्टिकोनाद्वारे भागीदारी हमी प्रणाली (पीजीएस
पीजीएस प्रमाणपत्र क्लस्टर दृष्टिकोनाद्वारे स्वीकारले जाईल जिथे 50 एकर मध्ये शेतकरी/स्थानिक लोकां
क्लस्टर तयार करण्यासाठी शेतकऱ्यां/ स्थानिक लोकांचे संघर्षण: पीजीएस प्रमाणपत्राच्या उद्देशाने शेतकरी/स्थानिक लोकांना
सेंद्रिय शेती क्लस्टर तयार करण्यासाठी लक्ष्यित क्षेत्रातील शेतकर्यांची बैठक आणि चर्चा आयोजित करणे: सेंद्रिय शेती क्लस्टर तयार करण्यासाठी लक्ष्यित प्रत्येक शेतकऱ्यासाठी खर्च 200 रुपये असेल.
क्लस्टरमधील सदस्यांना सेंद्रिय शेतीच्या क्षेत्रात संपर्क भेट: क्लस्टरच्या सदस्यांसाठी सेंद्रिय शेतीच्या प्रत्येक शेतकऱ्यासाठी खर्च 200 रुपये असेल.
क्लस्टरची निर्मिती, पीजीएसला शेतकऱ्यांची संज्ञा आणि क्लस्टरमधून लीड रिसोर्सफुल व्यक्तीची ओळख (एलआरपी): क्लस्टर तयार केला जाईल आणि शेतकऱ क्लस्टरमधून एक लीड रिसोर्सफुल व्यक्ती (एलआरपी) देखील ओळखले जाईल
सेंद्रिय शेतीबद्दल क्लस्टर सदस्यांना प्रशिक्षण: प्रति प्रशिक्षण 20,000 रुपयांच्या किंमतीत क्लस्टर सदस्यांना 3 प्रशिक्षण सत्र
पीजीएस प्रमाणपत्र आणि गुणवत्ता नियंत्रण: पीजीएस प्रमाणपत्र आणि गुणवत्ता नि
पीजीएस प्रमाणपत्रावरील प्रशिक्षण: पीजीएस प्रमाणपत्रावर प्रशिक्षण दोन दिवसात प्रति एलआरपी रुपये २००
प्रशिक्षकांचे प्रशिक्षण (लीड रिसोर्स पर्सन): २० लीड रिसोर्स व्य क्तींना प्रति क्लस्टर दररोज रुपये २५० च्या किंमतीत 3
शेतकऱ्यांची ऑनलाइन नोंदणी: क्लस्टरच्या प्रति सदस्य 100 x 50 रुपयांच्या किंमतीत शेतकऱ्यांना
मातीच्या नमुना संकलन आणि चाचणी: तीन वर्षांसाठी प्रति नमुना 190 रुपयांच्या किंमतीत मातीच्या नमुने गोळा आणि चाचणी केली जाईल (21 नमुन्या/वर्ष/क्लस्टर
पीजीएस प्रमाणपत्रासाठी प्रक्रिया दस्तऐवजीकरण: सेंद्रिय पद्धतींमध्ये रूपांतरण करण्याच्या प्रक्रियेचे दस्तऐवजीकरण, वापरलेले इनपुट्स, पीजीएस प्रमाणपत्र खर्च प्रति सदस्य 100 रुपये x 50 असेल.
क्लस्टर स दस्यांच्या क्षेत्रांची तपासणी: क्लस्टर सदस्यांच्या क्षेत्रांची तपासणी (प्रति क्लस्टर प्रति वर्षी 3 तपासणी केली जाईल) प्रति तपासणी x 3
एनएबीएलमधील नमुन्यांचे अवशेष विश्लेषण: नमुन्यांचे अवशेष विश्लेषण एनएबीएलमध्ये (प्रति क्लस्टर प्रति वर्षी 8 नमुने) प्रति नमुना
क्लस्टर दृष्टीकोनाद्वारे खत व्यवस्थापन आणि जैविक नायट्रोजन कापणीसाठी सेंद्रिय गाव स्वीकारण्याच्या योजनेचे
जमिनीचे सेंद्रिय शेतीमध्ये रूपांतरण करणे: 50 एकर जमिनीला सेंद्रिय शेतीमध्ये रूपांतरित करणे 1000 रुपयां/एकर खर्च होईल
प िकाच्या प्रणालीचा परिचय: सेंद्रिय बियाणे खरेदी करणे किंवा सेंद्रिय नर्सरी वाढवणे यासह सेंद्रिय पिकांच्या प्रणालीचा परिचय 500/एकर रुपयां/एकर x 50 एकर, एकर रुपयांची एकूण खर्च 25,000/
जैविक नायट्रोजन कापणी लागवड: जैविक नायट्रोजन कापणीसाठी ग्लिरिसिडिया आणि सेसबॅनियाची लागवड 2000 रुपये एकर x 50 एकर, एकर रुपयांची एकूण
ब ोटनॅटिकल एक्सट्रॅक्ट उत्पादन युनिट्स: नीमचे केक आणि नीमचे तेल यासारख्या बोटनॅटिकल एक्टर उत्पादन युनिट्स तयार करण्यासाठी एकूण 50,000 रुपये खर्च होईल.
लिक् विड बायोपेस्टिसाइड्स: ट्रायकोडर्मा व्हिरिडे, स्यूडोमोनास फ्लोरसेन्स, मेटार्हिझियम, ब्युवेरिया बॅसियाना, पॅसेलोमायसेस आणि व्हर्टिसिलियमसह लिक्विड बायोपेस्टिसाइड्सच्या वापरासाठी एकर रुपये.
नीमचे केक/नीमचे तेल: नीम केक आणि लिंबू तेल वापरण्यासाठी एकर रुपये 500/एकर x 50 रुपयांची किंमत असेल, ज्याची एकूण 25,000 रुपये
वर्मिकॉमपोस्ट: वर् मिकॉम्पोस्ट (7'x3'x1' आकार) च्या उत्पादनाची किंमत 5000/युनिट x 50 रुपयांची एकूण किंमत 250,000 रुपये होईल.
सेंद्रिय उत् पादनांचे पॅकिंग, लेबलिंग आणि ब्रँडिंग: सेंद्रिय उत्पादनांच्या पॅकिंग, लेबलिंग आणि ब्रँडिंगमध्ये पीजीएस लोगो आणि होलोग्रॅम प्रिंटिंगसह पॅकिंग सामग्रीचा वापर समाविष्ट असेल आणि एकर रुपये 125,000 ची किंमत आहे.
प्रश्न 1. परमपरगत कृषी विकास योजना काय आहे?
पीकेव्हीवाय अंतर्गत शेतकऱ्यांना त्यांच्या जमिनीला सेंद्रिय शेतीत रूपांतरित करण्यासाठी तसेच बियाणे, खत आणि जैव-कीटनाशकांसारख प्रशिक्षण आणि एक्सपोजर भेटीच्या स्वरूपात तांत्रिक मदत देखील शेतकर
क्यू 5. पीकेव्हीवाय अंतर्गत उपलब्ध असलेल्या मदतीची जास्तीत
पीकेव्हीवाय अंतर्गत उपलब्ध मदतीची जास्तीत जास्त रक्कम सेंद्रिय शेतीत संबंधित
क्यू 6. पीकेव्हीवाय अंतर्गत शेतकऱ्यांना फायदे मिळवण्यासाठी कोणतीही
पीकेव्हीवाय अंतर्गत शेतकऱ्यांना फायदे मिळवण्यासाठी कोणतीही
पीकेव्हीवाय अंतर्गत सेंद्रिय शेतीच्या फायद्यांमध्ये जास्त उत्पन्न आणि उत्पन्न, मातीच्या सुधारित आरोग्य, रसायने आणि कीटकनाशकांचा वापर
क्यू 9. पारंपारिक शेतीपेक्षा सेंद्रिय शेती
सेंद्रिय शेती पारंपारिक शेतीपेक्षा वेगळी आहे कारण ते मातीच्या आरोग्य सुधारण्यासाठी आणि कीटकांवर नियंत्रण करण्यासाठी सेंद्रिय खत, जैव-कीटकनाशक आणि कंपो